Waarom je met logisch nadenken een fobie niet kunt oplossen, en hoe we de "interne beveiliging" van je brein herprogrammeren.
Angst is in de basis een positief mechanisme. Het is de bodyguard van je brein. Zonder angst zouden we roekeloos zijn en niet overleven. Maar bij een fobie of angststoornis is deze bodyguard overactief geworden. Hij ziet gevaar waar geen gevaar is.
Misschien heb je het al vaak tegen jezelf gezegd: "Stel je niet aan, die spin doet niks" of "Dat vliegtuig is statistisch gezien de veiligste manier van reizen."
Toch blijft je hart bonzen en het zweet je uitbreken. Hoe kan dat? Dit komt door de anatomie van onze hersenen. Angst wordt gereguleerd door de Amygdala (ons reptielenbrein). Dit deel is razendsnel en reageert in milliseconden op prikkels.
Je logische verstand zit in de Prefrontale Cortex. Dit deel is slimmer, maar trager. Tegen de tijd dat jij logisch kunt nadenken ("Het is maar een spin"), heeft de Amygdala de alarmknop al ingedrukt en je lichaam volgestort met stresshormonen zoals adrenaline en cortisol. Je zit al in de Fight, Flight of Freeze modus voordat je er erg in hebt.
Hoewel het mechanisme in het brein vaak hetzelfde is, uit angst zich in verschillende vormen. In de praktijk onderscheiden we grofweg drie categorieën.
Een intense angst voor een specifiek object of situatie. Vaak weet je precies wat de trigger is. Het vermijden ervan beheerst je leven.
De angst om beoordeeld, afgewezen of vernederd te worden. Dit uit zich vaak in fysieke symptomen zoals blozen, trillen of black-outs tijdens het spreken.
Een constant gevoel van onrust ("free floating anxiety"). Je staat altijd 'aan'. Soms escaleert dit in paniekaanvallen die uit het niets lijken te komen.
Met hypnotherapie gaan we direct naar het bedieningspaneel van die interne bodyguard. We doen eigenlijk drie dingen:
We koppelen de emotionele lading los van de trigger. De herinnering of het beeld blijft, maar het gevoel van paniek verdwijnt.
Vaak is de angst ooit ontstaan door een misverstand in de kindertijd. We gaan terug naar dat moment en geven het 'innerlijke kind' nieuwe informatie.
We laten je brein ervaren hoe het is om rustig te blijven in die situatie. Je hersenen maken nieuwe neurale paden aan voor 'veiligheid'.
"Na één sessie kon ik gewoon in de tandartsstoel liggen zonder te trillen. Het voelde bizar normaal."
Ervaring uit de praktijk
Je hoeft niet met deze angst te leven. Het is een aangeleerd patroon, en wat aangeleerd is, kan afgeleerd worden.